Sunday, 19 April 2015 00:00

Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Κορμακίτη: Η Μέκκα των Μαρωνιτών της Κύπρου

Written by 
Published in Αφιερώματα

 Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Κορμακίτη: Η Μέκκα των Μαρωνιτών της Κύπρου

Μια μεγάλη εκκλησία, ένας ναός της χριστιανοσύνης , οι καμπάνες του οποίου δεν έπαψαν ποτέ να κτυπούν και να καλούν τους πιστούς Μαρωνίτες στην προσευχή. Μια εκκλησία-σύμβολο καρτεριάς και υπομονής. Μια αγέρωχη χριστιανική παρουσία σε ένα χώρο όπου επιχειρείται η εξάλειψη του χριστιανισμού.

110 Χρόνια ζωής (1905 – 2015)

Μπαίνοντας στον Κορμακίτη κάθε επισκέπτης αντικρίζει το ναό του Αγίου Γεωργίου. Από οποιοδήποτε σημείο του χωριού ο επισκέπτης βλέπει το ναό, ο οποίος προβάλλει επιβλητικός και δεσπόζει της γύρω περιοχής.

Έχουν περάσει 105 χρόνια από το 1905, όταν ο Αρχιεπίσκοπος Νεγεμέτ Αλλάχ Σελουάν κατέθεσε το θεμέλιο λίθο του ναού. Στο διάστημα αυτών των 105 χρόνων ο ναός δημιούργησε ιστορία και παράδοση, όχι μόνο στον Κορμακίτη αλλά και στην υπόλοιπη Μαρωνιτική κοινότητα και γενικά σε όλη την Κύπρο.

Στο κτίσιμο του καθεδρικού ναού του Αγίου Γεωργίου αναφέρθηκε με αρκετή λεπτομέρεια ο αείμνηστος Γενικός Βικάριος Χωρεπίσκοπος Ιωάννης Φοραδάρης στο άρθρο του «Ο Καθεδρικός Ναός και οι άλλες Εκκλησίες του Κορμακίτη», που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος στις 24 Απριλίου 1991.

Παραθέτουμε αυτούσιο το κείμενο: «Μια σημαντική εξέλιξη σχετικά με τις εκκλησίες του χωριού Κορμακίτη σημειώνεται κατά το έτος 1534. Ιδού τι γράφει ο ιστορικός Ντουάηχη στο βιβλίο του «Ιστορία των Καιρών» στη σελίδα 205. «Κατά το 1534 εννέα εχθρικά πλοία αφίχθηκαν στην Κύπρο από το δυτικό μέρος και απεβίβασαν στη νήσο 500 στρατιώτες, οι οποίοι επιτέθηκαν κατά του Μαρωνίτικου χωριού Κορμακίτη, λεηλάτησαν τις εκκλησίες του, έρριψαν κατά γης τα άγια μύρα και τα άγια μυστήρια και κατέκαυσαν τα σπίτια του χωριού».

Το 1534 οι κάτοικοι μετακινούνται ανατολικότερα (περίπου ½ μίλι) και κτίζουν το νέο τους χωριό στο σημείο που βρίσκεται σήμερα. Ανοικοδομούν νέα εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο. Η εκκλησία αυτή είναι η σημερινή μικρή που βρίσκεται δίπλα στο μοναστήρι των Καλογραιών του τάγματος του Αγίου Φραγκίσκου.

Για τα επόμενα 240 χρόνια δεν έχουμε οποιαδήποτε ιστορικά συγγράμματα για τις εκκλησίες του χωριού Κορμακίτη. Το 1776 όμως έχουμε μια αξιόλογη ιστορική έκθεση για τους Μαρωνίτες της Κύπρου και για τον Κορμακίτη. Κατά το 1776 ο αιδεσιμότατος Βαρθολομαίος Σκάνταρ έστειλε έκθεση προς το Μαρωνίτη Επίσκοπο Κύπρου Ηλία Τζεμαϊελ (εχειροτονήθη Επίσκοπος Κύπρου από τον Πατριάρχη Ιωσήφ Στέφανο το 1768) περί της κατάστασης των Μαρωνιτών Κύπρου. Η έκθεση αυτή σήμερα βρίσκεται στο 2ο Αρχείο του Πατριαρχείου Μαρωνιτών (σελ. 504) στο Πκιέρκε του Λιβάνου. Ιδιαίτερα για τον Κορμακίτη γράφει: «Οι Μαρωνίτες του χωριού Κορμακίτη είναι 139 μαζί με τον ιερέα των. Η εκκλησία είναι επ΄ ονόματι του Αγίου Γεωργίου και είναι ετοιμόρροπος. Τα έσοδα της είναι λίγα χωράφια δια σπορά μόνον».

Για τα επόμενα 124 χρόνια, και πάλι δεν έχουμε οποιοδήποτε ιστορικό έγγραφο για εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Το 1900 επισκέφθηκε την Κύπρο ο τότε Αρχιεπίσκοπος Μαρωνιτών Κύπρου Νεεμέτ Αλλάχ Σελουάν, συνοδευόμενος από τον τότε Γενικό Βικάριο Χωρεπίσκοπο Ιωάννη Τσιρίλλη από τον Κορμακίτη.

Να τι αναφέρει η έκθεση του Αρχιεπισκόπου Σελουάν για την επίσκεψη (Η έκθεση αυτή βρίσκεται στο Αρχιεπισκοπικό Μέγαρο του Κόρνετ Σιαχουέν στο Λίβανο): «Ηγόρασεν ο Αρχιεπίσκοπος Σελουάν αντί £8 στερλινών τόπον στο χωριό Κορμακίτης για την οικοδόμηση νέας εκκλησίας να χωρέσει όλους τους κατοίκους».

Περί το 1905 ο Χωρεπίσκοπος Ιωάννης Τσιρίλλης ταξίδευσε στην Ευρώπη (Γαλλία και Βέλγιο) όπου μετά από έρανο κατόρθωσε να συγκεντρώσει σεβαστό χρηματικό ποσό το οποίο χρησιμοποίησε κυρίως για να ιδρύσει την έδρα του Βικαριάτου στην Λευκωσία και για την αγορά μεγάλου κτήματος πλησίον του χωριού Κορμακίτη (το αγρόκτημα Άγιος). Διέθεσε επίσης ορισμένο ποσό για την ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου.

 

Περί το 1910, συνοδευόμενος από τον Εκκλησιαστικό Επίτροπο κο Χ” Μιχαήλ Σιήμη Κοτσιάπασιη (παππούς του Ιωσήφ Μιχαήλ X”Ρούσου, πατέρας του νυν Εκπροσώπου Μαρωνιτών κ. Αντώνη Χ” Ρούσου), ο Χωρεπίσκοπος Τσιρίλλης επισκέφθηκε το Λίβανο όπου και πάλι, μετά από έρανο, συγκέντρωσε ένα σεβαστό ποσό χρημάτων το οποίο διετέθη για την ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου.

Άλλοι εκκλησιαστικοί επίτροποι που βοήθησαν στην ανέγερση του Καθεδρικού Ναού ήταν, εκτός από τον Χ” Μιχαήλ, το Αντωνούδην (Αντώνης Καλαμόκολου, πατέρας της μητέρας του Χωρεπισκόπου Ιωάννη Φοραδάρη), ο Πατήρ Γαβριήλ Νικολάου και ο Ιωσήφ Κασάπης, που για χρόνια διετέλεσε ταμίας της Εκκλησίας.

Για την ανέγερση της νέας εκκλησίας έχουν συνεισφέρει επίσης γενναιόδωρα όλοι ανεξαίρετα οι κάτοικοι του Κορμακίτη, καθώς επίσης και οι μεγάλοι δωρητές της Κοινότητας Κορμακίτη αείμνηστοι Χ” Χαννίκος Χατζηλία και X” Ταλλού Τζιοβάννη Φοραδάρη.

Για τις μεγάλες δωρεές τους προς την εκκλησία του Κορμακίτη, ο Αρχιεπίσκοπος Φραγκίσκος Αγιούπ (1943-1954) εξέδωσε το ακόλουθο Αρχιεπισκοπικό διάταγμα ημερομηνίας 29 Οκτωβρίου 1952, το οποίο βρίσκεται αναρτημένο μέσα στον καθεδρικό ναό του Αγίου Γεωργίου.

“Διάταγμα του Αρχιεπισκόπου Φραγκίσκου Αγιούπ, ημερομηνίας 29 Οκτωβρίου του 1952

Κατόπιν προσεκτικής μελέτης καταδεικνύεται ότι η Εκκλησία Αγίου Γεωργίου του χωριού Κορμακίτη έχει τις πιο κάτω υποχρεώσεις, ως αυτές εμφανίζονται εις το βιβλίο των πνευματικών υποχρεώσεων της Υμετέρας Αρχιεπισκοπής. Με τις γραμμές μας αυτές διατάττομεν το τέκνον μας Επίτροπο της πιο πάνω Εκκλησίας όπως εκτελέσει αυτές τις υποχρεώσεις κατά τον ορισμένο χρόνο μέσω του Εφημερίου της Εκκλησίας και όπως πληρώσει εκ του ταμείου της Εκκλησίας συμφώνως των υπαρχόντων εθίμων της επισκοπικής περιφέρειάς μας.

1 λειτουργία για όλους του ευεργέτες Πρώτη Κυριακή του χρόνου

3 λειτουργίες X” Χαννίκο Χ”Ηλία και νεκρούς  του έτος

3 λειτουργίες Χ” Ταλλού Τζιοβάννη Φοραδάρη και νεκρούς της Έκαστον έτος

Πέρα από τα πιο πάνω ουδεμία άλλη υποχρέωση ή και υπόσχεση, προ ή μετά, δεσμεύει την Εκκλησία αυτή, εκτός εάν φέρει την υπογραφή και σφραγίδα μας.

Εξεδόθη εκ της Υμετέρας Αρχιεπισκοπής εις Κόρνετ Σιαχουάν του Λιβάνου στις 29 Οκτωβρίου 1952.

Διατάττομεν επίσης την τοποθέτησην του πιο πάνω διατάγματος εις περίοπτον μέρος της Εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου Κορμακίτη.”

Τα σχέδια για την ανέγερση της εκκλησίας εκπόνησε ο Μαλτέζος Αρχιτέκτονας Φένεκ από τη Λευκωσία, βοηθούμενος από τον επίσης Μαλτέζο μηχανικό Καφιέρο. Όλες οι πέτρες για την οικοδόμηση του ναού μεταφέρθηκαν από τις τοποθεσίες Αμπεράτι και Βόθινο του χωριού Κορμακίτη. Σαν εξωτερική πέτρα χρησιμοποιήθηκε η πέτρα της Αθηαίνου. Για τις σκαλωσιές χρησιμοποιήθηκαν κορμοί πεύκων από τις περιοχές Πετέλια και Μύρτου, κατόπιν ειδικής άδειας του τότε Μητροπολίτη Κερύνειας, στον οποίο ανήκαν οι δασώδεις αυτές περιοχές. Οι κορμοί μεταφέρονταν με ειδική άμαξα που κατασκεύασε ο αλετράρης του χωριού Κυριάκος Χ”Ανδρέα (παππούς του Κυριάκου Ηλία Αλετράρη), γνωστός ως Τζυρκακός.

Το κτίσιμο του Καθεδρικού Ναού διάρκεσε 33 ολόκληρα χρόνια (1900-1933). Όλοι οι κάτοικοι του χωριού Κορμακίτη πρόσφεραν γενναιόδωρα χρήμα και οικοδομικά υλικά (άμμο, τσακκίλι, ασβέστη, πέτρες κ.λπ.)  Όλοι οι χωριανοί ( νέοι, γέροι, παιδιά και γυναίκες) εργάζονταν  κατά τα Σαββατοκυρίακα, ο καθένας με τη σειρά του, αμισθί, σαν εργάτες, πετροκόποι, νεροφόροι, κτίστες κ.λπ. Οι μαθητές του σχολείου, κρατώντας  καθένας τους από ένα ρούχενο σακούλιπηγαινοέρχονταν στη θαλάσσια περιοχή του Κόρνου, κουβαλώντας άμμο για την εκκλησία. Κάθε Κυριακή η λειτουργία γινόταν μετά που οι χωριανοί κουβαλούσαν αρκετά οικοδομικά υλικά (πέτρες, άμμο κ.λπ.) από το Βόθινο και τον Κόρνο.

Ένα έθιμο που αντανακλούσε το μεγάλο ενθουσιασμό των Κορματζιδκιανών να κτίσουν την νέα τους Εκκλησία ήταν η περιφορά του Σταυρού της Αναστάσεως γύρω από την Εκκλησία. Γινόταν από το άτομο που έκανε το μεγαλύτερο τάξιμο σε λεφτά. Τα λεφτά κατατίθενταν στο ταμείο ανέγερσης. Ένα άλλο γεγονός που μαρτυρούσε τη φιλοξενία των χωριανών μας ήταν το έθιμο να φιλοξενούν τον εργολάβο και τους κτίστες της Εκκλησίας κάθε οικογένεια με τη σειρά της.

Στις 23 Οκτωβρίου 1930 συνέβηκε ένα θλιβερό γεγονός. Ο πρωτομάστορας και ένας βοηθός του, σαν έκτιζαν, έπεσαν από το μεγάλο ύψος και σκοτώθηκαν. Αυτό το γεγονός καθυστέρησε για λίγο καιρό την αποπεράτωση του έργου.

Την Αγία Τράπεζα σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Φένεκ και η κατασκευή της στοίχισε περίπου £14. Το άγαλμα του Αγίου πάνω στην Αγία Τράπεζα δώρησε ο κος Γιούστος Πιετρόνη.

Η μικρή καμπάνα της εκκλησίας κατασκευάστηκε στο Πάητ Σιαπέπ του Λιβάνου καιστοίχισε περίπου £27 το 1937. Η δυτική καμπάνα της εκκλησίας δωρήθηκε από το Γιώργο Τράντα από τη Λάρνακα, ο οποίος την έφερε από την Ιταλία για £48. Οι μεγάλοι πολυέλαιοι της εκκλησίας δωρήθηκαν από τις οικογένειες Χ”Ρούσου και Καρή.

Το 1933 επισκέφθηκε για τελευταία φορά την Κύπρο ο τότε Αρχιεπίσκοπος Μαρωνιτών Κύπρου Παύλος Αουέτ. Η εκκλησία ήταν προς το τέλος της, υπολειπόταν το δυτικό κωδωνοστάσιο. Επειδή η παλαιά εκκλησία ήταν ετοιμόρροπη, αποφασίστηκε η καθαγίαση της νέας Εκκλησίας. Έτσι ο Αρχιεπίσκοπος Παύλος καθαγίασε το νέο αυτό ναό στις 20 Οκτωβρίου 1933, παρουσία όλων των κατοίκων του Κορμακίτη, αρκετών άλλων Μαρωνιτών, του Ιερού Μαρωνιτικού κλήρου, αρκετών ορθοδόξων από τα γύρω χωριά και αξιωματούχων της τότε Βρετανικής Διακυβέρνησης.

Για την καθαγίαση του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Γεωργίου η εφημερίδα «Νέος Κυπριακός Φύλαξ» έγγραψε στις 27 Οκτωβρίου 1933 τα πιο κάτω:

«Εγκαίνια Μαρωνίτικης εκκλησίας»

«Την πρωίαν της περασμένης Κυριακής ετελέσθησαν μετά την λειτουργίαν - εις την Συριακήν γλώσσαν, καταληπτήν βεβαίως μόνο εις τους ολίγους ιερωμένους - τα εγκαίνια της Μαρωνιτικής Εκκλησίας Αγίου Γεωργίου εις Κορμακίτην, της οποίας η ανέγερσις ήρχισε προ 20 ετών υπό του Αρχιεπισκόπου κ.κ. Πούλος Αουάτ μεθ΄ενός επισκόπου και ενός ιεροψάλτου αφιχθέντων επί τούτω εκ Συρίας. Την τελετήν ετίμησε και η Α.Ε. ο Κυβερνήτης, καθώς και ο Διοικητής Κυρηνείας κος Ντένις και ο Συντηρητής των Δασών Δρ Άννουιν και λοιποί Άγγλοι και άλλοι αρκετοί ξένοι. Η ακολουθία είναι παρομοία προς την Ορθόδοξον.»

Πηγή: http://cypriotmaronites.blogspot.com/2010/08/blog-post_27.html

 

Read 774 times Last modified on Monday, 20 April 2015 10:31

Θέλω να μου αποστέλλετε την Ηλεκτρονική Εφημερίδα